Biblioteka

Odwodnienie gruntu krok po kroku

Dodano: 13 czerwca 2011

Jeśli po deszczach na działce z nawierzchnią utwardzoną np. kostką brukową długo utrzymują się kałuże, wskazane jest wykonanie odwodnienia liniowego. Zbagatelizowanie problemu nadmiaru wody opadowej może doprowadzić do zawilgocenia ścian i fundamentów budynku, a także zawilgocenia piwnicy.

Odwodnienie gruntu krok po kroku
Spis treści
» Badanie gruntu
» Nadmiar wody...
» Drenaż
» Odwodnienie liniowe
   »Pokaż wszystko

Grunt, na którym zamierzamy wybudować dom, może być mniej lub bardziej przepuszczalny dla wody. Jeśli jego wierzchnią warstwę stanowi glina lub ił, woda wnika w niego bardzo powoli. Przez grunt piaszczysty lub żwir będzie spływać szybko do głębszych warstw. W naturze grunty rzadko dają się zakwalifikować do jednej z takich wyraźnych grup, bo zazwyczaj tworzą je różnie ułożone warstwy o odmiennych właściwościach. Warto wiedzieć jakich, zanim rozpoczniemy budowę.

Badanie gruntu

Jeśli dom ma być podpiwniczony, warunki wodno-gruntowe najlepiej sprawdzić przed zakupem działki. Piwnic nie warto budować, gdy woda gruntowa jest bardzo wysoko, bo byłoby to trudne technicznie i kosztowne. Jeśli mamy już działkę z wysokim poziomem wody gruntowej, lepiej zrezygnować z piwnicy. Jeżeli natomiast ze względu na nieprzepuszczalne podłoże na powierzchni działki często stoi woda, warto pomyśleć o skutecznym odwodnieniu.

Przepuszczalność wody w zależności od rodzaju gruntu

By sprawdzić warunki wodno-gruntowe, trzeba zwrócić się o pomoc do specjalistycznej firmy geotechnicznej, która na podstawie kilku odwiertów określi warstwy i rodzaje gruntu oraz poziom wód gruntowych. Poziom ten nie jest stały i może się zmieniać w ciągu roku: najwyższy jest zwykle wiosną, najniższy - latem. Badania geotechniczne są najbardziej miarodajne, gdy można określić usytuowanie i zarys przyszłego budynku, bo wtedy geotechnik wie, w których miejscach wykonać odwierty.

Jeśli działka jest bardzo duża i nie wiadomo jeszcze, gdzie stanie dom, trzeba wykonać więcej odwiertów, a więc koszt badań wzrośnie. Mimo to warto je zrobić, by ułatwić sobie podjęcie decyzji, bo badania mogą na przykład wykazać, w którym obszarze fundamentowanie budynku będzie najprostsze, a gdzie będzie trudne, a przez to - droższe.

Im więcej odwiertów, tym badanie dokładniejsze, dlatego nie warto wybierać firmy, która obiecuje ocenić warunki wodno-gruntowe na podstawie jednego: za minimum uważa się trzy. Najczęściej odwierty sytuuje się w narożach budynku i ewentualnie na przecięciu przekątnych. Jeśli dom ma mieć piwnicę, muszą być wykonane do głębokości 3-6 m, a jeśli dom ma być niepodpiwniczony, wystarczą odwierty głębokości 3 m.

Dokumentacja geotechniczna

Składa się z części opisowej i graficznej. Oprócz m.in. mapki z określonymi miejscami odwiertów i przekrojami geotechnicznymi, powinny się w niej znaleźć wnioski oraz szczegółowe zalecenia co do fundamentowania budynku, a także ewentualne sposoby zabezpieczenia go przed wodą.

W dokumentacji nie może zabraknąć:

  • opisu warunków wodnych, w tym informacji o głębokości zalegania wód gruntowych i prognozy wahań tych poziomów,
  • informacji geotechnicznych, czyli dotyczących poszczególnych warstw gruntów znajdujących się na działce z podanymi głębokościami zalegania i grubościami warstw,
  • wniosków i zaleceń (informacje dotyczące wyboru sposobu posadowienia, rodzaju i stanu gruntów, na których będą oparte fundamenty, głębokość zalegania wód gruntowych z podaną rzędną ich poziomów, uwagi o możliwościach odwodnienia, sposobach zabezpieczenia skarp, wykopów i środkach zapewniających bezpieczne prowadzenie budowy).

Cześć graficzna zawiera plan, na którym są naniesione punkty wierceń i linie przekrojów geotechnicznych, a jeżeli były wykonywane odkrywki, to miejsca ich lokalizacji. W części graficznej powinny być zamieszczone także przekroje geotechniczne z zaznaczonymi warstwami gruntu. Dla każdej warstwy określony jest rodzaj i stan gruntu, podane są symbole geotechniczne, a także poziomy wód gruntowych.

W dalszej części dokumentu mogą znaleźć się wykresy i formularze dodatkowych badań terenowych i laboratoryjnych oraz wyniki analiz chemicznych prób wody.

Koszt odwiertów wynosi od 100 do 150 zł/m w zależności od regionu kraju. Zatem koszt trzech odwiertów głębokości ok. 5 m to wydatek rzędu 1000-1500 zł. W tę cenę wliczone są także koszty dokumentacji geotechnicznej. Badania czasami trzeba powtórzyć, aby określić zmiany poziomu wód gruntowych w ciągu roku.

Badania trwają jedną lub dwie godziny, ale na dokumentację czeka się od tygodnia do dwóch. Na koniec powinniśmy dostać trzy egzemplarze badań, a także ich wersję elektroniczną.

Uwaga! Dołączanie dokumentacji geotechnicznej do wniosku o pozwolenie na budowę nie jest obowiązkowe.

Niezależnie od specjalistycznych badań geotechnicznych warto przejść wokół działki i przyjrzeć się domom sąsiadów. Można też obejrzeć rowy melioracyjne i zobaczyć, czy dużo jest w nich wody i czy są odpowiednio utrzymane, a także zajrzeć do studni gospodarskich, jeśli są takie w okolicy, i zobaczyć, na jakim poziomie jest w nich woda. Jeśli jest jej dużo - może to świadczyć o tym, że poziom wód gruntowych jest wysoki. To, co zaobserwujemy, warto oceniać bardzo ostrożnie.

Nie należy poprzestawać na konstatacji, że sąsiedzi mają piwnice, jeśli nie sprawdzimy, czy nie są one okresowo zalewane lub jak są zabezpieczone przed wodą i wilgocią: jak odprowadzana jest woda opadowa, a także, czy dom ma dobrze wykonaną izolację fundamentów i odwodnienie. Pamiętajmy też, że grunt jest środowiskiem bardzo zmiennym, niejednorodnym, a więc już kilkanaście metrów od naszej działki mogą występować zupełnie inne warunki wodno-gruntowe.

Oglądając okolicę działki, powinniśmy też sprawdzić, czy gdzieś w pobliżu są stawy lub większe akweny, a także przyjrzeć się roślinności - jeśli w pobliżu rośnie trzcina lub sitowie, teren jest podmokły, podobny sygnał stanowią olchy, które bardzo lubią wodę. Za uspokajające należy uznać sąsiedztwo lasu sosnowego.

Nadmiar wody...

...gruntowej

Jeśli z przeprowadzonych badań wynika, że poziom wód gruntowych może spowodować zalanie piwnicy, to zaleca się zrobienie drenażu opaskowego. Projekt takiego drenażu powinien być wykonany przez profesjonalną firmę.

...powierzchniowej

Problemem mogą okazać się także kałuże spowodowane nadmiarem wody deszczowej. Sposobami na taką uciążliwość mogą być: odwodnienie liniowe, zastosowanie skrzynek rozsączających lub wybudowanie studni chłonnej.

Skrzynki rozsączające, czyli podpowierzchniowe zbiorniki na wodę deszczową

Są to ażurowe skrzynki z tworzywa sztucznego, które magazynują duże ilości wody, a potem powoli je rozsączają. Najczęściej mają rozmiar 80 × 80 × 50 cm; są lekkie i łatwe do łączenia pionowo i poziomo w dłuższe moduły. Owija się je specjalną geowłókniną, która przepuszcza wodę, ale nie przepuszcza cząstek gruntu, i układa w wykopie.

Wycinanie otworu w skrzynce rozsączającej. Fot. Wavin

Umieszczenie skrzynki w wykopie. Fot. Wavin

Całość przysypuje się mieszanką żwiru o granulacji od 2 do 5 cm bez ostrych krawędzi (najlepiej, jeśli jest to żwir płukany). Powinny być one oddalone od budynku o co najmniej 2 m.

Skrzynka o pojemności 200 l kosztuje od 250 do 400 zł.