Biblioteka

Kleje i impregnaty do drewna - rodzaje i zastosowanie

Dodano: 24 marca 2011

Aby drewno mogło służyć przez lata, należy pamiętać o doborze odpowiedniego impregnatu, który uchroni płaszczyznę przed grzybami, pleśniami, mchami czy glonami. Nie bez znaczenia pozostaje również wybór kleju, który obok spoiwa posiada różne dodatki.

Kleje i impregnaty do drewna - rodzaje i zastosowanie
Spis treści
» Impregnaty
» Impregnaty do drewna - rodzaje i zastosowanie
» Kleje
» Kleje do drewna - rodzaje i zastosowanie
   »Pokaż wszystko


Impregnaty

Impregnaty są to substancje zawierające specjalnie dobrane środki owadobójcze i grzybobójcze zapobiegające zaatakowaniu drewna, betonu, cegły i kamienia przez grzyby, pleśnie, mchy oraz glony. Ich działanie może być powierzchniowe lub sięgać w głąb porowatej struktury.

Impregnaty nie tworzą powłok na powierzchni, w związku z tym nie występuje złuszczanie się powłoki, jak to ma miejsce w przypadku farby lub lakieru. Stosuje się je na zewnątrz i wewnątrz budynku.


Impregnaty do drewna - rodzaje i zastosowanie

Impregnaty solne są mieszaninami soli grzybo- i owadobójczymi, mogą obniżać palność drewna. Oferowane w postaci proszków lub koncentratów do rozcieńczenia wodą - nie powstają dzięki temu toksyczne opary i nieprzyjemne zapachy.

Najczęściej są bezbarwne, ale niektóre zawierają barwnik pozwalający na sprawdzenie czy elementy zostały równomiernie pokryte impregnatem i jak głęboko wniknął on w strukturę drewna.

Impregnaty olejowe łatwo przesycają suche drewno. Służą do ochrony przed wodą (zmniejszają nasiąkliwość drewna, a dzięki własnościom hydrofobowym wręcz odpychają wodę), ale mogą zawierać również środki zwiększające ochronę przed grzybami i owadami oraz pigmenty pozwalające na zmianę barwy elementu.

Niestety niektóre impregnaty olejowe zawierają toksyczne rozpuszczalniki i mogą być stosowane wyłącznie na zewnątrz budynków.

Impregnaty rozpuszczalnikowe głęboko wnikają w drewno, nawet przy zastosowaniu metody smarowania, jeśli zapewnimy dobre wysuszenia drewna przed zabiegiem impregnacji. Po dwukrotnym zabiegu dobre środki potrafią wniknąć w drewno nawet na głębokość 10 mm. Są zwykle bezbarwne.

Większość tych preparatów jest przeznaczona do użytku tylko na zewnątrz budynku, ale niektóre mogą być stosowane również wewnątrz po spełnieniu określonych warunków.

Impregnaty żywiczne (impregnacyjno-dekoracyjne) mogą być wodorozcieńczalne szczególnie zalecane do stosowania wewnątrz pomieszczeń lub rozpuszczalnikowe stosowane głównie na zewnątrz. Mają w składzie żywice syntetyczne, które nie tworzą jednolitej powłoki na powierzchni elementu, ale wnikają w głąb drewna.

Uzyskujemy dzięki temu zmniejszenie nasiąkliwości elementu i jednocześnie zapewnienie przepuszczania pary wodnej - co umożliwia wysychanie drewna i jednocześnie chroni przed wnikaniem wody. Preparaty te zawierają też środki zwiększające ochronę przed grzybami i owadami oraz pigmenty pozwalające na zmianę barwy drewna.

Impregnację powierzchniową wykonuje się metodą 2-3-krotnego powlekania preparatem przy pomocy pędzla, wałka, szczotki, tamponu albo metodą opryskiwania. Opryskiwanie jest mniej skuteczne niż powlekanie i preparat rozpyla się w powietrzu, należy więc zachować szczególne środki ostrożności.

Impregnacja powierzchniowa zapewnia nasycenie drewna środkiem grzybobójczym do głębokości 3-10 mm, co stanowi dostateczne zabezpieczenie tylko przy krótkotrwałym zawilgoceniu.

Impregnacja głęboka (przy której drewno zostaje nasycone środkiem grzybobójczym do głębokości powyżej 10 mm) wymaga kąpieli. Kąpiele przeprowadza się w kadziach, wannach lub basenach wykonanych z drewna, stali, betonu lub tworzyw sztucznych.

Impregnacja ciśnieniowo-próżniowa polega na nasyceniu drewna preparatem, który jest wprowadzany we włókna pod ciśnieniem. Impregnację ciśnieniową przeprowadza się najczęściej w warunkach przemysłowych. Jest najbardziej skuteczna.

Preparaty grzybo- i owadobójcze wprowadza się w zaatakowane drewno metodą malowania, oprysku lub iniekcji w miejscach żerowania owadów. Specjalistyczne firmy zwalczają owady metodą gazowania. Opryskiwanie stosuje się przy odgrzybianiu murów.



Kleje

Klej jest to substancja organiczna lub nieorganiczna, która po nałożeniu cienkiej warstwy na dwa elementy łączy je ze sobą trwałą spoiną. Podstawowym składnikiem kleju jest lepiszcze pochodzenia naturalnego lub syntetycznego.

Kleje zawierają także:

  • rozcieńczalniki,
  • utwardzacze,
  • zmiękczacze,
  • wypełniacze
  • inne dodatki (np. grzybobójcze).

Klejenie następuje w wyniku wyparowywania (czasami połączonego z reakcją chemiczną) rozcieńczalnika lub krzepnięcia masy wskutek ochłodzenia. Kleje dzielimy na jedno- i dwuskładnikowe. Mają postać płynu, żelu lub masy, spotyka się też kleje w aerozolu.

Wybór kleju zależy od materiału klejonych powierzchni i przewidywanych warunków pracy spoiny (temperatura, wilgotność, narażenie na odkształcenia).


Kleje do drewna - rodzaje i zastosowanie

Kleje kazeinowe stanowią roztwory kazeiny (wytrąconej z mleka) z dodatkiem substancji alkalicznych. Są odporne na wilgoć. Stosuje się je do klejenia drewna i papieru.

Kleje kostne (glutenowe) powstają w wyniku hydrolizy kolagenu kostnego. Są stosowane przede wszystkim do klejenia drewna.

Kleje nitrocelulozowe (tj. np. Kropelka) stanowią roztwory nitrocelulozy z dodatkiem substancji zmiękczających w rozpuszczalnikach organicznych. Są odporne na działanie wilgoci i zmiany temperatury.

Kleje nitrocelulozowe stosuje się do klejenia:

  • drewna,
  • metali,
  • szkła,
  • papieru,
  • tworzyw sztucznych,
  • tapet papierowych i winylowych,
  • podeszwy butów,
  • zabawek.

Kleje skrobiowe (klajstry) otrzymuje się przez hydrolizę lub utlenianie skrobi (najczęściej ziemniaczanej). Stosuje się je do klejenia papieru i sklejki, przyklejania tapet papierowych i winylowych.

Kleje kauczukowe (kontaktowe) stanowią dyspersje kauczuku naturalnego lub syntetycznego w rozpuszczalnikach organicznych. Są szybkoschnące: spoina klejowa szybko wysycha i twardnieje (10-20 minut). Kleje kauczukowe stosuje się do klejenia gumy, skóry, tworzyw sztucznych, papieru i tkanin, a także do przyklejania posadzek drewnianych, drewnopochodnych (np. paneli) i ceramicznych do podłoży betonowych. Przykładem kleju kauczukowego jest popularny Butapren.

Kleje epoksydowe produkuje się na bazie żywicy epoksydowej z dodatkiem rozcieńczalników i zmiękczaczy. Są często dwuskładnikowe - sprzedawane w dwóch tubkach, z których jedna zawiera żywicę, a druga - utwardzacz. Dają bardzo mocne spoiny.

Ich czas wiązania zależy od temperatury otoczenia i waha się od kilku minut do kilkunastu godzin. Są stosowane do klejenia metali, szkła, tworzyw sztucznych. Przykładem kleju epoksydowego dwuskładnikowego jest Distal.

Kleje poliuretanowe zawierają jako główny składnik żywicę poliuretanową. Często są dwuskładnikowe, złożone z żywicy i utwardzacza. Dają mocne spoiny (odporne na obciążenia) i charakteryzują się dużą twardością; spoiny mogą być szlifowane i wygładzane papierem ściernym.

Nadają się do klejenia drewna, metali, papieru, tworzyw sztucznych. Stosuje się je często do klejenia mebli drewnianych oraz do przyklejania posadzek z drewna.

Kleje silikonowe są produkowane na bazie żywicy silikonowej. Szybko wysychają i są trwałe. Stosuje się je do klejenia drewna, metali i tworzyw sztucznych.

Kleje winylowe zawierają jako podstawowy składnik żywice poliwinylowe z dodatkiem zmiękczaczy i wypełniaczy.

Kleje winylowe stosuje się do klejenia:

  • drewna,
  • materiałów drewnopochodnych (np. płyt wiórowych),
  • papieru.

Kleje winylowe stosuje się również do przyklejania drewna i tworzyw sztucznych (np. parkietu, wykładzin z PVC) do podłoży betonowych, drewnianych i tynkowanych.

Kleje akrylowe produkuje się na bazie żywic akrylowych z dodatkiem zmiękczaczy i wypełniaczy. Ponieważ rozcieńczalnikiem jest w nich woda, są mało szkodliwe dla zdrowia. Stosuje się je do klejenia drewna, tworzyw sztucznych, przyklejania posadzek drewnianych i wykładzin do podłoży betonowych.

Kleje cyjanoakrylowe (tzw. kleje superglue) służą do sklejania drobnych przedmiotów z tworzyw sztucznych, szkła, kamienia i drewna. Ich cechą charakterystyczną jest bardzo krótki czas schnięcia (zależnie od rodzaju powierzchni od kilku sekund do kilku minut). Są sprzedawane tylko w bardzo małych opakowaniach.